Onur Taahhüt, Trimble ile şev kesme hızını %300 artırdı

Onur Taahhüt, Trimble ile şev kesme hızını %300 artırdı

1981’den bu yana gerek ülkemizde gerekse dünya genelinde imza attığı projelerle adından sıkça söz ettiren ve işindeki kalitesiyle birçok ödül kazanan Onur Taahhüt, tecrübeli personel kadrosu ve geniş makine parkı ile Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolu Projesi’nin de çözüm sağlayıcıları arasında bulunuyor.

ENR listesinde son olarak dünyanın en büyük 140’ıncı uluslararası müteahhidi konumuna ulaşan Onur Taahhüt, başta altyapı işleri olmak üzere havaalanı, baraj, köprü ve bina yapımı gibi inşaat sektörünün hemen her alanında faaliyet gösteriyor. Firmanın halihazırda 6.500’ü aşan personelinin yaklaşık %54’ü Suudi Arabistan, %19’u Ukrayna, %15’i Türkiye ve %12’si Katar’daki projelerde çalışıyor. Onur Taahhüt son teknoloji ürünü araçlardan oluşan 3.700 adedi aşkın geniş makine parkını sadece kendi işlerinde kullanmakla kalmayıp, diğer firmalara kapsamlı kiralama hizmetleri de sağlıyor.

Onur Taahhüt Kırkağaç-Akhisar Kesimi Otoyol Proje Müdürü Ziya Özkara ile şantiyede bir araya gelerek yoğun şekilde devam eden çalışmaları hakkında bilgi aldık.

Bir dünya firması olmalarının altında yatan en önemli sebebin, kaliteyi birinci öncelik olarak belirlemek ve işe duyulan saygı olduğunu belirten Ziya Özkara, bu projedeki kalitelerinin de örnek gösterildiği ifade etti. Sektörde 30 yılı aşkın tecrübeye sahibi olan Özkara, dünya standartlarındaki kaliteli yapıların ise tecrübe ve teknolojinin bir araya gelmesi ile elde edildiğini vurguladı.Kendisinden, yeni teknolojileri kullanmaya olan hassasiyetleri çerçevesinde iş makineleri için SITECH-Eurasia firmasından temin ettikleri Trimble marka makine kontrol sistemleriyle ilgili tecrübelerini de dinledik. Bu sistem sayesinde projede önemli oranda hız ve maliyet avantajı sağlamışlar.


Onur Taahhüt’ün bu projede üstlendiği görev hakkında bilgi verebilir misiniz?

Toplam uzunluğu 440 kilometre olan Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolu Projesi’nde km 296+500 olarak belirtilen Soma-Kırkağaç bölgesinden, km 317+284 olarak belirtilen Akhisar bölgesine kadar olan bölümden sorumluyuz. Bu kapsamda 5 km Kırkağaç-Soma bağlantı yolu ve 8 km Akhisar bağlantı yolunu da Onur Taahhüt olarak üstleniyoruz. Üstlendiğimiz kesimi toprak işleri ve sanat yapıları da dahil olmak üzere anahtar teslim olarak yapmaktayız.

Projemizde yaklaşık 9 milyon metreküp toprak hareketi ve 1,7 milyon ton sıcak ve soğuk karışım asfalt, 200 bin metreküp beton imalatımız bulunuyor. Beton imalat işlerimiz içerisine menfezler, köprüler, kanallar ve drenaj sistemleri de dahildir. Onur Taahhüt, üstlendiği 36 km’yi 3 yıl içerisinde bitirmeyi hedeflemektedir.
“Gebze-İzmir Otoyolu Projesi’ndeki kalitemiz örnek gösterilmektedir”

Projenin yapım aşamasında karşılaştığınız zorluklar nelerdir?

Bizim üstlendiğimiz kesim, Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolu Projesi’nin en zorlu bölümlerinden biri. Çünkü kesimimiz ovadan geçiyor ve bölgedeki su seviyelerinin çok yüksek olması, otoyolda 55-60 cm oturan yerlerin oluşmasına neden oluyor. Yıllarca üzerinde çalışılmış ve zemin etüdü yapılmış geoteknik raporlara göre hareket ediyoruz. Bu kapsamda, yeraltı sularının dolguya ulaşmasını engellemek adına dolgu tabanlarına 2 metrelik taşlar yerleştirdik. Yol kotuna kadar dolgu yaptıktan sonra ayrıca ilave dolgu çalışmalarımız oldu ve zeminde beklenilen oturmayı hızlandırmak adına ön yükleme ve sürşarj yüklerimizi artırdık.

Karşılaştığımız ancak bizi çok mutlu eden bir başka zorluk ise bölgedeki zeytin ağaçlarının akıbeti oldu. Üstlendiğimiz kesim, zeytin tarımının yapıldığı bölgeden geçmektedir. Köylüler ile iyi ilişkiler geliştirerek, bu ağaçları mümkün olduğunca boş arazilere naklettik. Ağaçlarının kesilmesini istemeyen herkese kendi personelimiz ve makinelerimiz ile hiçbir karşılık beklemeden yardımcı olduk. Kurtarabildiğimiz kadar zeytini kurtarmak ana hedefimizdi; çünkü zeytin ağaçlarının ne denli kutsal olduğunun farkındayız. Zor yetişen ama yetiştiğinde de yüksek verim sağlayan bu güzellikleri korumak, Onur Taahhüt için büyük bir mutluluk kaynağıdır.


Bu projede kullandığınız iş makineleri nelerdir?

Bu projede yaklaşık 300 adet iş makinesi ve ekipman ile yer almaktayız. Her yol şantiyesinde kullanılan ekipmanlarımızın yanı sıra özel amaçlı getirdiğimiz makinelerimiz de bulunuyor. Bu kapsamda saha şartlarına hitap eden ve 8×4 olarak nitelendirilen 70 adet kamyonumuz; ek olarak taş ocağından malzeme getirme amacıyla 5 adet 6×4 kamyonumuz var.

İş makinesinde ise ana ekipmanlarımızı ekskavatörlerimiz oluşturmakta. 20 adet ekskavatörümüzün 6 tanesi, taş ocağında yüklemede çalışan 50 tonluk ekskavatörlerdir. Projede 10 adet dozer ve tamamlayıcı toprak silindiri, vabıl silindir, finişer, arazöz gibi ekipmanlarımız da mevcut. Projeye özel getirdiğimiz ekipmanları ise beton hendek dökme makinesi, trencher ve Sitech Eurasia’nın sunduğu Trimble marka makine kontrol sistemleridir.

“Sistemi Komatsu PC270 ekskavatörlerimizde ve D85 dozerimizde kullanıyoruz”

SITECH-Eurasia ile ne zaman tanıştınız?

Yıllardır dünyada yaygın olarak kullanılan kontrol sistemlerini ilk kez 1992 yılında, Kınalı-Sakarya Otoyolu’nda görmüştüm. Avusturalyalılar, bu cihazın tanıtımını gerçekleştirmişlerdi. Tabii, 26 sene önce Türkiye’de böylesine gelişmiş bir iş makinesi kültürü bulunmamaktaydı. Ancak şimdi, teknoloji ilerledikçe ve rekabet arttıkça, bu tarz sistemlerin ülkemizde kullanılmaya başlandığını görmekteyiz. İhalelerdeki rekabetlerin artması ve yüklenicilerin maliyetleri aşağı düşürme isteği, sistemlerin kullanımını artıracaktır.
Onur Taahhüt olarak bu projede, bir hafta süren demo çalışması sayesinde Sitech makine kontrol sistemleri ile tanıştık. Dünyadaki yenilikleri her zaman takip etmeye çalışıyoruz ve bu yenilikleri kullanmayı bir misyon olarak görmekteyiz. Makine kontrol sistemleri, demo kapsamında Komatsu marka PC270 model ekskavatörümüzde kullanıldı. Verimliliği ölçmek için sistemin kullanıldığı ve kullanılmadığı ekskavatörleri yan yana çalıştırarak her açıdan karşılaştırdık. Ve elde edilen verimi gördüğümüz an derhal iki ünite satın aldık. Şu anda diğer şantiyemizde de greyderlerimize uyguladık.

Sistem nasıl çalışıyor? Şu an bu projede hangi makinelerinizde kullanıyorsunuz?

Sistemde mevcut bulunan kotu ve koordinatları proje dahilinde yüklüyoruz. Program, projeyi cihaza özel kodlara dönüştürüyor ve iş makinelerindeki ekrana aktarıyor. Buradan sonrası ise operatörümüze kalıyor. Sistemi 2 adet Komatsu PC270 ekskavatörlerimizde ve 1 adet Komatsu D85 dozerimizde kullanıyoruz.

Makine kontrol sistemleri size ne gibi avantajlar sağlıyor?

Bizim projede bir milyon metrekareden daha fazla şev işimiz bulunuyor. Genelde yolumuz dolguda gittiği için, şev projesine göre +/- 3 cm hata payı ile ilerlememiz gerekiyordu. Hem sıfırlamayı doğru yapabilmek hem de işi hızlandırmak adına sistemleri makinelerimizde kullamaya başladık. Çoğu insan bilmez ama şev kesmenin maliyeti yüksektir. Bu projede şev kesmenin, 1 metreküp toprağa ek maliyeti 50 kuruştur. Buradaki maliyet ise toplamda 4,5 milyon Lira yapıyor. İşlemi ne kadar hızlı tamamlarsanız, maliyetleri o kadar aşağı çekmiş olursunuz. Bu sistemden önce PC270 makinemiz saatte 50 metrekare şev kesiyordu. Trimble ile hızı şu an saatte 150 metrekareye çıktı. Kısacası Trimble, verimimizi yüzde 300 artırmış durumda.

Sistemi kullanmamız ile işçilik ve makine maliyetlerimiz de düştü. Eski sistemde en az 2 personel daha çalıştırmak zorunda kalırdık; şimdi sadece operatörler ile işimizi daha sağlıklı devam ettiriyoruz. Sistemi kullanmasak, saatte 150 metrekare şev kesebilmek için 2 makineye daha ihtiyaç duyardık. Trimble ile 3 makinenin iş hacmini tek makine ile sağlayabiliyoruz. Bu da yakıt giderlerimizi doğrudan azaltıyor.

“3 makinenin işini tek makine ile yapabiliyoruz”

Dozerimizde elde ettiğimiz verimden de son derece memnunuz. Bu projede toprak işlerini 30 cm tabakalar halinde serip sıkıştırmamız gerekiyor ve bu gereklilik kazık, kot gibi karmaşık işlemlere davetiye çıkarıyor. Ancak Trimble sayesinde bu angaryalardan kurtulduk ve operatörümüz sadece gidiş geliş yapıyor. Sistemin özellikle, toprak işlerinin terasman seviyesinde çok ciddi avantajlar sunduğunu vurgulamak isterim.

SITECH-Eurasia’nın sağladığı destekten memnun musunuz?

Evet, projedeki destekleri için minnettarız. Telefonla aradığımızda problemi çözmek için her türlü desteği sağlıyorlar; müdahale edemedikleri durumlarda ise 24 saat içerisinde sahaya iniyorlar.

Sistemi başka makinelerinizde de kullanmayı düşünüyor musunuz?

Kesinlikle. Proje ile koordinatları, kotu belirtilmiş tüm projelerimizde ve özellikle tesviye, kanal kazısı gibi işlemlerde hem maliyet hem de performans anlamında yüksek avantajlar sağlıyor. İlk alım maliyetleri insanların gözünü korkutsa dahi sistemler kendini 3-6 ay içerisinde amorti ediyor. Türkiye, müteahhit sayısı ile diğer ülkelerin çok daha önünde. Bu nedenle, teknolojinin nimetlerinden daha çok yararlanmamız ve örnek olmamız gerektiğini düşünüyorum.

Operatör Davut Arslantaş

15 yıllık ekskavatör operatörüyüm ve Trimble sistemlerini 7 aydır kullanmaktayım. Makine kontrol sistemi, işin verimliliğini en az yüzde 80 artırıyor. Eski sistemde topoğraf arkadaşlar ile şev kesiyorduk ve aynı yeri tekrar tekrar yapmamız gerekebiliyordu. Ama şu anda kendim kaç cm kesmem gerektiğini görüyorum ve bu sayede işime yüzde 80 hız kazandırıyorum. Bu sistemin kotlu kazıların hepsine mükemmel uyum sağlayacağını söyleyebilirim.

 

 

 Operatör Adnan Altun

12 yıllık ekskavatör operatörüyüm, bu projede ise şev kesme operatörü olarak görev yapmaktayım. Şev kesmenin altın kuralı tecrübe ve iyi sıfırlamadır; bu nedenle incelik önemlidir. Trimble kontrol sistemlerini bu noktada çok başarılı buluyorum. Kullanmasını bilen için büyük bir nimet. Topoğraf ile defalarca üzerinden geçmeme gerek kalmıyor ve bu sayede hem işime 3 kat hız katıyor hem de beni psikolojik olarak rahatlatıyor. Bu sistemle kestiğim şevlerin sıfırlamasından şüphe duymuyorum; arkama bakmıyorum bile.

Kuzey Marmara Otoyolu Projesi SITECH-Eurasia ile hız kazanıyor

Forum Makina dergisi olarak, önceki sayılarımızda başlattığımız ve ilk olarak Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyol Projesi kapsamında yer verdiğimiz Sitech-Eurasia Makine Kontrol Sistemleri yazı dizimizi, diğer bir önemli proje olan Kuzey Marmara Otoyolu’ndaki çalışmalar kapsamında da devam ettiriyoruz.

Ülkemizde halihazırda devam eden büyük projeler arasındaki Kuzey Marmara Otoyol Projesi, ilgili lokasyondaki karayolu ulaşım sisteminde yaşanan trafik yoğunluğunu azaltmak, yerel ve transit trafiğini rahatlatarak ekonomik, konforlu ve hızlı bir ulaşım hizmeti sağlamak amacıyla tasarlanmış ve 2016 yılında yapılan ihalenin ardından inşa sürecine başlanmıştı. Bu kapsamda ilk olarak Kalyon – Cengiz – Limak – Kolin – RSY – PAK şirketlerinin oluşturduğu Marmara Otoyolu İnşaatı Adi Ortaklığı Ticari İşletmesi, her iki yakada iki farklı şirketle projelendirme ve anahtar teslimi yapım işlerinin müteahhitliğini üstlendiler.

Projenin Avrupa güzergahı 71 km anayol, 10 km bağlantı yolu ve 91 km kavşak kolları olmak üzere 172 km’den oluşuyor. Asya güzergahı ise 121 km anayol, 48 km bağlantı yolu ve 88 km de kavşak kolları olmak üzere toplam 258 km’den oluşuyor. 6 farklı kesime ayrılan projenin Avrupa yakasında 83 km’lik Kınalı-Yassıören (Kesim 1), 62 km’lik Yassıören-Odayeri (Kesim 2), 27 km’lik Habibler-Hasdal (Kesim 7) bulunuyor. Asya güzergahında ise 81 km’lik kurtköy liman bağlantı yolu kavşağı (Kesim 4), 70 km’lik liman bağlantı yolu kavşağı-İzmit (Kesim 5) ve 107 km’lik İzmit-Akyazı yer alıyor.

Avrupa yakasında 29 Ekim’e büyük hazırlık  

Projenin 3 yıl olarak verilen yapım süresinde ikinci yıl geride bırakılırken çalışmalar olağan seyrinden daha hızlı bir şekilde ilerliyor. İstanbul Yeni Havalimanı’nın 29 Ekim 2018 tarihinde açılmasının planlanması sebebiyle, Kuzey Marmara Otoyolu’nun İstanbul Yeni Havalimanı’yla olan bağlantı yollarında hummalı bir çalışma var.

Özellikle Kınalı’dan Yassıören’e kadar olan 40 km’lik Kesim 1, havalimanının hemen kuzeyinde kalan 20 km’lik Kesim 2 ve 2019 yılında bitmesi planlanan Habipler-Hasdal arası Kesim 7’de çalışan Kalyon İnşaat, ihtiyaca göre güncellediği makine ve ekipman parkıyla faaliyetlerini doludizgin sürdürüyor. Bugüne kadar otoyol ile birlikte; metro, üstyapı ve deniz geçişi gibi farklı projelerde yer alarak engin bir inşaat tecrübesi edinen şirket, Kuzey Marmara Otoyol Projesi kapsamındaki yatırımlarında da teknolojiden yararlandı. Bu kapsamda SITECH-Eurasia Kontrol Sistemleri; Kısım 1 ve Kısım 2 yol çalışmalarında firmanın yol düzenleme çalışmalarına katkı sağlamak üzere burada çalışan dozer, greyder ve finişerlere dahil edildi.

SITECH yazı dizisi devam ediyor

Forum Makina dergisi olarak, önceki sayılarımızda başlattığımız ve ilk olarak Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyol Projesi kapsamında yer verdiğimiz Sitech-Eurasia Makine Kontrol Sistemleri yazı dizimizi, diğer bir önemli proje olan Kuzey Marmara Otoyolu’ndaki çalışmalar kapsamında da devam ettiriyoruz. Kalyon İnşaat’ın Kesim 2 ve Kesim 1’de çalışan SITECH kullanıcılarının ve ilgili yöneticilerin görüşlerini sizler için derlerken proje kapsamındaki çalışmaların detaylarını da öğrendik…  ,

Kesim 2 Proje Şefi Serkan Dayanıklıoğlu:

SITECH ile bir makine, bir operatör yeterli!

Kuzey Marmara Otoyolu Projesi’nin Kesim 2 hattında proje şefi olarak çalışan Serkan Dayanıklıoğlu, sürdürdükleri çalışmada gelinen noktayı dergimize aktardı ve SITECH-Eurasia Kontrol Sistemleri’nin avantajlarına değindi.

Aktif olarak çalıştığınız Kesim 2 yol projesi hakkında bilgi verebilir misiniz?

Kuzey Marmara Otoyolu kapsamında, İstanbul Avrupa yakasındaki mevcut TEM’in kuzeyinde, Karadeniz tarafında bir paralel olan otoyol projesi için çalışıyoruz. Müteahhit şirketlerden olan ICA’nın yapmış olduğu yolun İhsaniyeköy’den sonraki kısmını sürdürmekteyiz. 60 km’lik uzunluğu bulunan ve TEM’e bağlanan hat, Kesim 1 ve 2 olarak niteleniyor. Bu yol ile Mahmutbey ve Bahçeşehir bölgesindeki otobüs-kamyon trafiği ve lojistik merkezler, mevcut yolun kuzeyine alınmış olacak. Yeni yapılan üçüncü havalimanının bağlantı yollarını kapsıyor olması ise projenin diğer bir misyonu.

Özellikle Kesim 2 hattının 29 Ekim tarihine kadar bitirilmesi hedefleniyor. Yeni Havalimanı Projesi’nin hemen kuzeyinde kaldığı için en hayati yerin burası olduğunu söyleyebiliriz. Bugünkü teknoloji ile 3,5 yılda bitirilebilecek bu projeyi, toplamda iki yıl gibi bir süre içerisinde bitirmiş oluyoruz. Artık tünelin ucunda ışık görüldü ve iki aylık bir süremiz kaldı. Üstyapı işlerinde yüzde 65 fiziki gerçekleştirme sağlandı. İkincil işler dediğimiz elektrik direkleri, peyzaj, korkuluk gibi çalışmalar da devam ediyor.

Bulunduğunuz projede yapısal ve rakamsal olarak neler yer alıyor?

Burada 10 milyon metreküp civarında dolgumuz vardı ve yaklaşık 42 milyon metreküp kazı yaptık. Projenin 10 km’lik bölümü ise zamanında maden ocaklarının olduğu ve gelişigüzel doldurulmuş olan pasa dediğimiz çürük bir zeminden geçiyordu. Farklı yöntemlerle bölgeyi uygun hale getirdik. Bu yöntemlerden olan kaz-doldur ile sağlam zemini bulana kadar 25-30 m tabana indik ve tekrar yukarıya doğru doldurduk. Deep-mix yöntemi ile zemine foraj yaparak delik açtık ve içerisine çimento basarak sağlamlaştırdık. Yaklaşık 5 km boyunca bu metodu uyguladık. Diğer bir yöntemle de yarma şev içerisine viyadük yaparak Türkiye ve dünyada bir ilki gerçekleştirdik. Çürümüş ve gelişigüzel doldurulmuş zemine 65 m derinliğinde kazıklar çaktık. Zemin üzerine 5-6 m yükselerek viyadük ayaklarını oluşturduk. Moloz ya da pasa viyadüğü olarak adlandırılan bu yol, sağ taşıma, sol taşıma, kuzey yolu ve güney toplama yolları olarak toplamda 2 km’yi buluyor.

Projemizin 59 ve 60. km’leri arasındaki 950 m uzunluğunda olan viyadüğümüzü ise itme sürme yöntemi ile yaptık.

Projeyi nasıl bir makine parkı ile sürdürdünüz?

Öncelikle iki yıl gibi kısa bir sürede bu projenin bitmesinin temel sebebi yoğun makine parkına sahip olmamızdı. Santimetrekareye bir makine gelecek şekilde makine kullanımı yapıldı. Hem kiralama ile hem de kendi bünyemizdeki makinelerle bu işi yapmaya çalıştık ve yenilikçi teknolojiler kullandık. Bunlardan birisi de SITECH Trimble makine kontrol sistemleri oldu.

Kontrol sistemleri ile ilk ne zaman tanıştınız?

İlk olarak 2 yıl önce proje için buraya geldiğimizde görmek istedik. SITECH yetkilileri de gelerek bir demostasyon ile yapılabilecekleri bize anlattılar. Üçüncü havalimanı projesinde sistemi kullanan arkadaşlarımızın yaşadığı avantajları da öğrenerek sistemleri kullanma kararı aldık.

“SITECH ile milimetrik hassasiyetlerle de serim yapabiliyoruz.”

Sistem nasıl ve hangi makinelerle işliyor?

Öncelikle drenaj işlerimiz bittikten sonra, üstyapıya girmeden önce terasman seviyesini +/- 1 cm ile sıfırlarız. Bu çalışmayı önceki projelerde kazık çakarak ve operatörlerin makineleri manuel şekilde yönlendirmesi ile yapardık. Şimdi ise bir operatör ve bir makine, operasyon için yeterli! Biz, GPS’li, çift direkli Trimble sistemini kullanıyoruz. Autocad’de yaptığımız üçgen modeli, greyder ve dozere yüklemek suretiyle makine GPS vasıtasıyla bağlantıya geçiyor. Operatör de kontrol sistemleri sayesinde sıfırlama işlemlerini +/- 1 cm hassasiyetinde tek başına rahatça yapabiliyor.

Ayrıca GNSS sistemleriyle 2 cm hassasiyet ile yapılan reglaj işleri, istenirse robotik total station çözümüyle beraber mm mertebesine düşürülebiliyor. Taşeronlarımız arasından bu sistemi ekskavatörlerle kullananlar da oldu ve memnuniyetlerini belirttiler.

Uygulama esnasında avantajları neler oldu?

SITECH kontrol sistemleri ile tanıştıktan sonra, eskiden çok zahmet çekmiş ve yavaş çalışmışız diyorum. Özellikle dozer ve greyderlere taktığımız GPS sistemleri ile işimiz muazzam derecede kolaylaştı. Terasman sıfırlamalarında, viyadük kodlamalarında, beton öncesi ve sonrası çalışmalarda büyük faydalarını gördük. 2 yılda tamamlıyor olacağımız bu yol projesinde, 3-4 aylık bir süreyi SITECH sayesinde kısalttık diyebiliriz. Yap-işlet-devret projelerini düşünürseniz ve günlük kazancınızı hesaplarsanız, bu teknolojiye yatırdığımız paranın kat be kat fazlasını geri almış oluyoruz.

“2 yılda tamamlıyor olacağımız bu yol projesinde, 3-4 aylık bir süreyi SITECH sayesinde kısalttık diyebiliriz”

Bu avantajları örneklemek gerekirse; drenaj bitiminin ardından projenin üstyapı işlerine tesliminden önce yapılan sıfırlama işlemi 5 günü bulur. Bir dönüm arazide, 10 metrede bir yatayda ve düşeyde kazıklar çakıp, yarma dolgularını yazarken de 5 civarı personel gerekir. Kazıkları çakarken geçirilen zaman, çakım işleminin ardından personelin beklemesi ve operatöre tarif edilmesi operasyon sürecini uzatırken maliyeti de artırır. Kontrol sistemleri ise bu süreyi 2-3 saatte indirgiyor.

Ayrıca şev konusu da hassastır. Bir yeri yapamadığınız takdirde onarması zorlu olur. Özellikle dibe indiğinizde o şev dolgu tutmayabilir. Fakat operatör, bu sistemle bir sanatçı gibi çalışıp muazzam bir hassasiyetle şevleri yaratıyor.

SITECH-Eurasia ekibinden nasıl bir destek gördünüz?

Haritacı ve operatörlerimize birkaç saat eğitim vererek sistemin pratik bir şekilde öğrenilmesini sağladılar. Ufak tefek sorunlar olduğunda da kendilerini aradık. Ekstra sabit batarya alarak çalışmalarımızı destekledik. Dolayısıyla öğrenim sürecini problem yaşamadan atlattık. Akıllı telefona alışan bir insanın eski telefona dönmeyeceği gibi biz de bu sistemleri kullanmayı sürdüreceğiz.

Kalyon İnşaat Makine İkmal Genel Müdürü Ekrem Karacan:
“SITECH’ten hizmet, teknoloji ve uygulanabilirlik olarak memnunuz”

“Kalyon grubu olarak bu projede toplamda 380 adet kendi ekipmanımız ve sayısı 500’ü bulan kiralık ekipmanla faaliyet gösteriyoruz. Kuzey Marmara Otoyol Projesi Avrupa yakası çalışmalarında yararlanmak üzere aldığımız 2 adet greyder, 2 adet dozer ve 3 adet de finişer için SITECH-Eurasia Trimble Kontrol Sistemleri alımı gerçekleştirdik. Ayrıca 10 adet kiralık makinelerimiz için de 10 adet sistem kiralaması yaptık. İlk olarak havaalanı pist inşaatında finişerlerde rahatça kullanma şansı bulduk. Kuzey Marmara Otoyol İnşaatı projesinde ise özellikle greyderle reglaj yaparken operatörün en büyük yardımcısı bu sistemler oldu. Günümüzde iyi yetişmiş operatörlerin de azaldığını hesaba katarsak çalışmalarımızda SITECH Trimble’nin gereken hassasiyeti sağladığını görüyoruz.

Biz SITECH Eurasia’dan hizmet, teknoloji ve uygulanabilirlik olarak çok memnunuz. Sistemin bize kazandırdıklarının yanında; SITECH-Eurasia ekibine kolay ulaşım sağlamamız, uzman kadrosuyla yanımızda olmaları, eğitim ile montaj desteği vermeleri ve hızlı çözüm üreterek devamlılığı sağlamaları doğru bir tercih yaptığımızı gösteriyor. Dolayısıyla artık her ihtiyaç duyduğumuzda SITECH-Eurasia Trimble’dan bu sistem ve hizmeti alırız.

Eğer bu sistemi kullanmasaydık da çalışmalarımızı bitirebilirdik. Fakat bir işi birden fazla kez yapmak durumunda kalabilir, personel sayımızı artırır ve zaman kaybı yaşardık. Şimdi ise ölçüm ekibinin işi hafiflediği için haritacı çalışanlarımızı doğru yerlere istihdam ederek avantaj sağlıyoruz.”

Kesim 1’deki çalışmalara SITECH hız kazandırıyor 

Kuzey Marmara Otoyolu’nun Kesim 1 hattındaki çalışmalar, 1a ve 1b olarak ikiye bölünmüş durumda ilerliyor. Kınalı kavşağından başlayıp tünellerin çıkışına kadar olan 1a bölgesinin etüt şefliğini yürüten Cengiz Yakup Çebioğlu, kendi bölgesinde yaklaşık 2 milyon ton kazı miktarı ve 4 milyon ton dolgu miktarının kaldığını belirtiyor. Çebioğlu’nun verdiği bilgilere göre Kesim 1’de bugüne kadar 14 milyon tona yakın kazı yapılmış. Kalan toplam kazı miktarı ise 3 milyon 371 bin metreküp, dolgu ise 11 milyon 495 metreküp.

Gece ayrı gündüz ayrı avantaj 

1a bölgeside Kınalı ve Silivri, 1b bölgesinde ise Nakkaş ve Çatalca kavşaklarının bulunduğunu ve imalatlarının devam ettiğini belirten Çebioğlu, yolun açılışının 2019 yılı ortalarını bulacağını belirtiyor. Canlı trafikte çalışmak, hava şartları, kış koşullarında daha az gün ışığı görme gibi faktörler dolayısıyla emniyetli çalışmak adına işlemlerin bu bölgede daha yavaş ilerlediğini ifade eden Çebioğlu, en büyük yardımcılarından birisinin de SITECH Kontrol Sistemleri olduğunu vurguluyor ve şu bilgileri veriyor:

“Kesim 1 olarak, 4 greyder ve 3 dozerde kontrol sistemlerini kullanıyoruz. Kullandığımız 3 aylık dönemde özellikle sıfırlamada ve reglajda avantajlarını görüyoruz. Yüksek performansla açık arazilerde çok daha seri imalat yapmamızı sağlıyor. Kazık çakma ve kotlamalardaki eğrilme ve yıkılmalar ortadan kalkıyor, işin durmaması sağlanmış oluyor. Çalışma sisteminin matematiğe dayalı olması da insan hatasını azaltıyor.  Ayrıca gece çalışmalarında, karanlıkta kazık kontrolü, ip çekme gibi işlemlerle uğraşılması ve o esnada aydınlatmaların verdiği yanılsamalar gibi yorgunken gözümüzden kaçabilecek unsurlar, bu sistemle ortadan kalkıyor.

“Çalışma sisteminin matematiğe dayalı olması da insan hatasını azaltıyor”

Sistemin geleceği kaçınılmaz

Bu sistemler gelişmiş ülkelerde çok daha uzun süredir kullanılıyor. Bizde ise fiyat/performans oranı ya da müteahhitler ile ilgili bir sürü denklem var. Firmaların bu yatırımı bir kere yaptıktan sonra, uzun süreli kullanabileceklerini algılaması lazım. Devamlı yol yapan bir firmaysanız, bir süre sonra performansınız ve hızınız artıyor.”

Kalyon İnşaat Makine Müdür Yardımcısı Miraç Serdar:
“SITECH Trimble, operatörlerin gelişimine de katkı sağlıyor”

“Sıfırlama çalışmalarında bir greyder ve bir dozerde kullandığımız sistemlerden duyduğumuz memnuniyet neticesinde kullanım sayısını artırdık. SITECH Trimble sayesinde ölçme ekibinin işi hafifledi. Klasik sistemde yapılan ön hazırlıklara gerek kalmadı. Yetkin bir operatör ve başındaki amir/mühendis ile sıfırlama işlemi sorunsuz gerçekleşebiliyor. Yine terasmanı hazırlayan toprak ekibimiz de sistemden oldukça memnun. Hatta makine arızalansa dahi klasik sisteme geçmeyip arızanın giderilmesini bekliyorlar. Önümüzdeki dönemde sıcak karışım ve aşınma çalışmaları için finişerlerimizde de sistemleri kullanacağız.

“SITECH- Eurasia ekibinden başta eğitim olmak üzere pek çok desteği alıyoruz”

Ayrıca bu kontol sistemleri, gelişen teknolojinin bir ürünü olduğu için operatörlerimizin ufkunun açılmasına da katkı sağlıyor. Tecrübeli olup dijital sistemlerle arası olmayan operatörlerimiz de bu sistem sayesinde teknolojiye aşinalık kazanmış oluyorlar. SITECH- Eurasia ekibinden başta eğitim olmak üzere pek çok desteği alıyoruz. Memnun olmadığımız yerde derhal bizimle ilgileniyorlar. Zaten bu ilgi ve memnuniyet neticesinde alımların devamını getirdik.”

“Günde 400 metre ilerlerken 1 km’ye çıktık”

Kesim 2’de projenin en zorlu bölümünde çalışan Murat Tosya, topograf olarak görev yapıyor. Tosya, Cat’in D9-T, D8-T ve D7-E dozerleri ile yine Cat’in 2 adet 14M ve bir 12M greyderlerine uygulanan direkli GPS sistemleriyle ilgili şu bilgileri veriyor:

“Burada bir baz istasyonu kurduk ve kapsamına projede gerekli olan bilgileri yükledik. Eskiden bu sistemi ip çekerek, kazık çakarak ve yolun kenarlarını işaretleyerek yapardık. Şimdi ise bir makine dev bir kadro gibi kendi halinde uyguluyor. Dozerlerde tek, greyderlerde çift bıçakla çalışıyoruz ve sistem bıçak kontrolünü bile otomatik ayarlıyor. Operatör sadece hıza ve yöne karar veriyor. Neticede günde 400 metre ilerlerken şimdi 1 km yapabiliyoruz. Bu da yüzde 150 hız artışı demek. Operasyon ve işçilik anlamında da 4 kişi çalışması ve total station kurulumu gibi faktörler devre dışı kaldı.

“Sistem kullanımı çok basit” 

Cat D8-T Dozer Operatörü Doğan Yatkın, biraz tecrübenin yeterli olmasıyla birlikte sistemin kullanımının çok basit olduğunu belirtiyor. Yatkın, “Her türlü araziye istenen eğim veriliyor. Artık kabin içerisinden ne kadar dolgu ve yarma olduğunu görebiliyoruz. Operatör tecrübesi ise daha dikkatli bir kullanım için gerekli. Takip için gözün ekranda olması gerek. Dönüşler de dikkatli yapılmalı. Tüm bu hassasiyetler için sistemi kullanmadan önce gerekli eğitimleri aldım.” diyor.

“Trimble olmadan greyder kullanmak zor geliyor”

Cat 120 M Greyder Operatörü Ali Kelletaş artık göz kararı çalışmadıklarını belirterek, “Şimdi ise sistemi ayarlıyor, projeyi giriyor ve düğmeye basıyoruz. Hangi km’de çalışıyorsak o km’nin projesini sistemden giriyoruz. Sonrasında da manuelden otomatiğe geçiyoruz. Makine sıfırlamayı kendisi yapıyor. Günde en az 1 km yapabiliyoruz. Artık bu sistemler olmadan greyder kullanmak zor geliyor” ifadelerini kullanıyor.

Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyol Projesi’nde Göçay İnşaat’a Sitech desteği

Kurulduğu 1979 yılından bu yana Türkiye’deki küreselleşme ve gelişime paralel olarak kalitesi ile dünya standartlarını karşılayan eserlere imza atan Göçay İnşaat, özellikle yurt içinde gerçekleştirdiği yol ve otoyol projeleriyle inşaat sektöründe ön plana çıkan şirketler arasında yer alıyor. Yap-İşlet-Devret modeli ile ihale edilen ve öncelikli projeler arasında yer alan Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolu Projesi’nin de ana yüklenicilerinden olan Göçay İnşaat, Türkiye’nin sanayi kentlerinin birbirine bağlanmasına konforlu ve kaliteli yollar yaparak katkı sağlamaya devam ediyor.

29 Ekim 2019 tarihine kadar Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolu Projesi’nde üstlendiği kesimleri tamamlamayı hedefleyen Göçay İnşaat, zaman ile yarışırken teknolojinin tüm nimetlerinden faydalanıyor. Bu kapsamda projede Sitech Eurasia’nın sunduğu Trimble marka makine kontrol sistemlerine sahip greyderler kullanan Göçay İnşaat, projeye sıfıra yakın hata payıyla hız, kalite ve maliyet avantajı kazandırıyor. Biz de firmanın Ankara’daki merkezini hem de çalışmaların yoğun şekilde devam ettiği şantiyeyi ziyaret ederek projenin gelişimi bilgi aldık ve Trimble saha çözümleri ve makina kontrol sistemleri hakkındaki tecrübelerini öğrendik. 20 yılı aşkın bir süredir firmada çalışan ve projenin ihale sürecinden bu yana içinde olan Göçay İnşaat Genel Müdür Yardımcısı Mustafa Selçuk sorularımızı yanıtladı:

Göçay İnşaat’ın uzmanlığı nedir, bugüne kadar gerçekleştirmiş olduğu projelerinizden örnek verebilir misiniz? 

Göçay İnşaat, Yönetim Kurulu Başkanımız Mustafa Göçay tarafından kurulmuştur ve sonrasında Yönetim Kurulu Başkan Yardımcımız Erdal Eren Bey’in hissedar olması ile ortaklık şirketine dönüşmüştür. Özellikle altyapı projelerinde faaliyet gösteren profesyonel bir şirket olarak, Karayolları ve DSİ tarafından yürütülen baraj, sulama, otoyol, yol projelerinde hizmet vermekteyiz. Şu anda Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolu Projesi ile birlikte 56 kilometrelik 2×2 şeritli Malatya Çevreyolu Projemiz devam ediyor.

Daha öncesinde ise Ege Bölgesi’nde aktif çalışmalarımız oldu. Uzun zamandır Bursa bölgesinde çalışıyoruz ve bu kapsamda Bursa Çevreyolu, Borsa-Yalova yolunu tamamladık. DSİ’de, büyük çaplı olarak Adıyaman Sulama Projesi’ni hayata geçirdik; şu anda Ağrı’da sulama projesinde hizmet veriyoruz ve bitirmeye çok yaklaştık.

“Kalite ile anılmak tek hedefimiz”

Göçay İnşaat olarak başarınızın sırrı nedir?

Göçay İnşaat’ın idareler nezdinde çok ciddi bir ünü bulunmaktadır. Piyasa ile iş yapmadığımız ve tek müşterimiz devlet olduğu için, idareler tarafında kalitemiz ile anılmak bizim için çok önemli. Bu nedenle, yapmış olduğumuz işlerdeki kalitemiz ile anılmayı hedefledik ve hedefimize ulaştık. Dökmüş olduğumuz asfaltın başarısıyla, yolun hissettirdiği konfor ile anılıyoruz. Kuruluşumuzdan bu yana şirketimize belirli bir çizgi hâkim. Kontrolsüz büyüme ya da küçülme yaşamadığımız için istikrarımızı devam ettirebiliyoruz.

Makine parkınızda neler bulunuyor?

Eskiden müteahhitler kendi ekipmanı ile çalışırdı ancak şu an sektöre profesyonelleşme hâkim. Daha rekabetçi ortamların doğması ve belirli maliyetlerin yakalanabilmesi için yürütülen taşeron bazlı çalışmalar makine parkımızı etkiledi. Yalnızca yol işlerinde üstyapı olarak tabir ettiğimiz asfalt işlerini kendimiz yapıyoruz. Çünkü bize göre bir yolun kalitesini gösteren kısmı, asfalttır. Yol, asfaltın kalitesi ve konforu ile anılır. Bu kapsamda terasmandan sonraki kısımlarda kullanılan makine ve ekipmanlar şirket bünyemizde bulunuyor. Bu makine ve ekipmanlara örnek olarak asfalt plenti, modifiye plent, finişer, silindir, greyder ve kamyonu verebilirim.

Makine ve ekipman tercihlerinizde ön plana çıkan şey nedir?

Proje yapımına başlamadan önce kullanılacak ekipmanları belirleriz. Bu nedenle öncelikle bir piyasa araştırmasına girişiyoruz ve yeni teknolojileri inceliyoruz. Daha sonra, teknik arkadaşlarımızın öngörüleri ile hareket ediyoruz. Çünkü her sahaya her makine gitmeyebiliyor ve her makinenin kendine göre artıları ve eksileri bulunuyor. Yeni bir şey alacağımızda ise her zaman verimli olmasına özen gösteriyoruz.
“Makine ve ekipman seçiminde önceliğimiz verim sunmasıdır”

İş makineleri ve ekipmanları konusunda tecrübeniz bulunuyor. Sizce sektörde neler değişti?

Yakıt tasarruflarında yüksek iyileştirmeler elde edilmeye başlandı. Bunun yanı sıra verimi artıracak güç, serilik gibi kavramlar ön planda. Verimin yükselmesi ise maliyetleri azaltıyor.

Sitech Eurasia tarafından sunulan Trimble kontrol sistemlerini greyderlerinizde kullanıyorsunuz. Bu teknoloji ile nasıl tanıştınız?

Greyder, en hassas makinedir ve operatörünün kalitesi ile anılır. Yaptığı iş ise yolların kalitesi açısından oldukça önemlidir. Bu nedenle 2011 yılında, bu projenin Yalova ayağında GPS’e sahip greyderler kiralamıştık ve bu sayede Sitech Eurasia ile tanıştık. Projedeki performansı beni çok tatmin etti ve edindiğim tecrübe ile bu kesimin yapımında da kullanmaya karar verdim. Daha sonrasında, bölgede yaşanan bazı sinyal problemlerinden ötürü TotalStation kullanmaya başladık.

Sahadaki sonuçlardan memnun musunuz?

Evet, verimi olumlu anlamda çok etkiliyor.

Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolu Projesi hakkında neler söyleyebilirsiniz?

Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolu Projesi, Türkiye inşaat sektörü için birçok ilki bünyesinde taşıyor. Bu kapsamda, Göçay olarak 2017 yılı içerisinde 15 milyon metreküp toprak işi, 300 bin metreküp beton işi, 15 km asfalt yaptık. Bu rakamlar, Türkiye içerisinde daha önce karşılaşılmamış büyüklüktedir. Bunun yanı sıra asma köprümüz çok kısa bir sürede yapılarak Türkiye rekoruna imza attı ve ülkemiz için büyük bir katma değer olma başarısını gösterdi. Ortaya çıkarılan işlerden aldığımız geri dönüşler, özellikle Karayolları’ndan, çok olumlu. Yolun kalitesi şimdiden adından söz ettiriyor; trafik hacmi olarak öngörülenin üzerine çıkacağımızı düşünüyorum.

 “İlklerin projesi: Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolu”

Bir yolun iyi olması için hangi kıstasları karşılaması gerekir?

Yol yapımında her şey önemlidir. Mühendisiniz, işe yaklaşımınız dahi önem arz ediyor. Yol, altta yapılan dolgu işinin bir aynasıdır. Eğer dolgunuz vasfına uygun yapılmazsa zamanla oturmalar söz konusu olur. Ya da asfaltı yaparken belirli oranlar vardır; maliyetlerden kaçmak için bunları uygulamazsanız zamanla yolda lastik izleri çıkar. Kısacası hem uygulamaya hem de malzemeye çok önem verilmesi gerekiyor.

 

Göçay İnşaat Harita Teknikeri Abdullah Kutlu:

“Sitech ile sıfıra yakın hata payıyla hız, kalite ve maliyet avantajı”

Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolu Projesi’nde üstlendiği kesimlerin çalışmalarını GPS ve TotalStation sistemlerine sahip greyderler ile yürüten Göçay İnşaat’ın Harita Teknikeri Abdullah Kutlu’dan projenin detaylarını ve Sitech Eurasia tarafından sunulan Trimble marka kontrol sistemlerinin avantajlarını dinledik:

Göçay İnşaat’ın bu projede sorumlu olduğu kesimler hakkında bilgi verebilir misiniz?

Toplam uzunluğu 440 kilometre olan Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolu Projesi’nde birinci aşama olarak anılan, köprünün yaklaşım viyadüğünden hemen sonraki kısım 5 ortak firma arasında paylaşılarak tamamlandı. Bu kapsamda Göçay olarak 10 km’lik bir kesimde faaliyet gösterdik. Projenin devamında, Bursa’dan İzmir’e olan kesimler yine daha uzun kilometreler olmak üzere firmalara dağıtıldı. Şu anda 140+535 km olarak başlatılan Bursa Çevreyolu’ndan 163+3300 olarak belirtilen Susurluk’a kadar olan kesimin yapımında hizmet vermekteyiz.

Toplamda 60 kilometrelik bir güzergâh uzunluğumuz var ve ortalama 19 milyon metreküp yarmamız, 25 milyon metreküp ise dolgumuz olduğunu söyleyebilirim. Büyük bir iş yükünü tamamlayarak iş hacmimizi 3 milyon metreküp yarma ve 3 milyon metreküp dolguya kadar düşürdük. Şu ana kadar fiziki olarak projeyi yüzde 70 oranında bitirdik diyebiliriz. Bu sene, Haziran ya da Temmuz ayına kadar toprak işlerini tamamlayarak 35 kilometre üstyapı yapmayı planlıyoruz. Önümüzdeki yıl ise yaklaşık 10 kilometrelik bir üstyapı hacmi ile projeyi 29 Ekim 2019 tarihine yetiştirmeyi hedefliyoruz.

 Otoyol yapımına ek olarak 3 adet kavşak, 2 adet otoyol hizmet tesisi, 8 adet viyadük ve 1 adet otoyol bakım alanı yapımında faaliyet göstermekteyiz.

“Nokta atışı işler için Sitech”

Projenin yapım aşamasında karşılaştığınız zorluklar nelerdir?

Üstyapı faaliyetlerinde, belirli yerlerde öngörülen oturmalarda sorun yaşanabiliyor. Otoyollar yapılırken, öncelikle geoteknik raporlar üretilir; bu kapsamda hangi kilometrede neler olduğu, nerelerin doldurulacağı, geoteknik projelendirme aşamasında etüt edilir. Bizler de dersimize çalışarak bu raporları sahaya uygularız. Ancak oturma yaşanması öngörülen bölgelere özellikle dikkat ediyoruz ve bu da bekleyerek gözlemlememizi gerektiriyor.

Bu projede ise 139+100 ile 178 kesiminde ciddi oturma sorunları bulunuyordu. Ve hazırlanan geoteknik raporlarda revize edilmesi gereken noktalar ortaya çıktı ve belirli noktalarda müdahalelerde bulunmamız gerekti. Bu kapsamda oturmaların hızlandırılmasına yönelik bant plan aralıklarımızı güncelledik ve bant plan imalatlarından sonra projenin yapımına devam edebildik.

Zaman ile yarıştığımız projelerde hız, ayrı bir önem kazanıyor. Göçay olarak kaliteye çok önem veriyoruz ve konforlu, uzun ömürlü yollar yapmak ana hedefimiz. Milimetrik hatalar dahi nokta atışı işler yapmamızı engelleyebiliyor. Bu sorunların yaşanmaması için projede son teknolojili makineler ve gelişmiş sistemler ile yer alıyoruz.

Bu projede yer alan ekip sayınız ve kullandığınız iş makineleri nelerdir?

Bu projede toprak işlerini ve sanat yapılarını belirli firmalara taşere ettik. Ancak Nurol-Özaltın-Makyol-Astaldi-Göçay İnşaat Konsorsiyumu, alt yüklenici olarak da projede faaliyet göstermektedir. Bu kapsamda kadromuzda yaklaşık 250 personel bulunmaktadır ancak taşeronlar ile sayımız 1.000 kişinin üzerine çıkıyor.
İş makinesi parkımızda ise 170 adet kamyon, 42 adet ekskavatör, 12 adet silindir, 11 adet dozer, 20 adet beton mikseri, 13 adet loder, 15 adet mobil vinç, 10 adet greyder, 7 adet arazöz, 6 adet tane kaya delici, 1 adet kazıcı yükleyici ve 4 adet beton pompası bulunuyor. 2 adet CAT marka joystickli 140M greyderimizde ise Sitech Eurasia’nın Trimble marka makine kontrol sistemi yer almaktadır. Sistemlerden biri GPS ile çalışan 3D GNSS, diğeri ise çok yönlü kullanıma sahip ve son derece hassas TotalStation oldu.

“Yalnızca operatör ve greyder var, hataya ise yer yok”

 Sistem nasıl işliyor?

Öncelikle topoğrafımız projeyi çizip cihazın bilgisayarda kurulu olan programına yüklüyor. Bu program, projeyi cihazın anlayacağı kodlara dönüştürüyor ve sisteme aktarıyor. Bundan sonrası ise operatörümüze kalıyor. Eğer hammadde kabaysa, arazi sertleşmişse ve 15 cm malzeme varsa öncelikle manuel olarak burayı temizliyor. Daha sonrasında kontrol sistemi devreye girerek makineye yüklenen kodlara göre otomatik bıçak ayarlamasını yapıyor; operatöre ise sadece yöne ve hıza karar veriyor.

3D GNSS sistemi ile TotalStation arasındaki farklar nelerdir?

3D GNSS sistemi ile +/- 3 olan hata payımızı karşılayabiliyoruz. Ancak bu sistemde yatay hassasiyet, düşey hassasiyetin iki katı oluyor. Bu nedenle çok hassas işlerde GPS’in kullanılması tavsiye edilmiyor; kaba hafriyatta, ekskavatör ile yapılan tesviyelerde, yarma-dolgu işlemlerinde kullanılabiliyor. TotalStation ise reglaj gibi hassasiyet gerektiren işlemlerde tercih edilmelidir. TotalStation’un gösterdiği ölçü, greyder bıçağının kotu ile birebir aynı ölçüyü göstermektedir. Saliselik hassasiyeti ve geniş okuma mesafesi sayesinde projeyi sıfır hata payı ile ilerletiyoruz.

TotalStation’un başka bir avantajı, parçalarının makine kontrol işlemleri dışında da kullanılabilmesidir. 360 derece prizmasını kullanarak sahada ölçümleme işlemleri yapılabiliyor ve birkaç kablo ile finişer gibi ekipmanlara monte edilebiliyor. Sistemi tercih etmemizin en önemli nedenlerinden biri, sunduğu ekstra avantajlardır. 3D GNSS yani GPSli sistemlerde bu avantajlara sahip olamıyorsunuz. Üstelik, kış sezonunda reglaj yapılmadığı için kontrol sistemleri kullanılamıyor. Ancak TotalStation işlevli olması ile bu sorunu ortadan kaldırıyor.

Makine kontrol sistemleri size hangi kalemlerde avantaj sağlıyor?

Bize birçok ve en önemli kalemlerde avantaj sağlıyor. İşin zaman ve kalite yönünden daha iyi bir noktaya gelebilmesi adına, makine kontrol sistemleri kullanılmasının çok sağlıklı olduğunu düşünüyorum. Özellikle bu tür büyük ölçekli işlerde hem maliyetleri düşürmek hem kaliteyi artırmak hem de zamandan tasarruf etmek için bu sistemlerin kullanılmasının şarttır. Sitech ile sürprizlere yer yok, kafamız çok rahat; makinenin sıfır hata ile çalışıyor olduğunu bilmek, yapılan işe gözümüz kapalı güvenmemizi sağlıyor.

Sistem öncelikle, işimizin hızını çok fazla artırdı. Kontrol sistemlerini kullanmadan önce operatörlerimiz günlük maksimum 200 metreyi bitirebiliyordu. Şu an ise operatörlerimden aldığım geri dönüşlere göre 300, 500 ya da 800 metreleri görebiliyoruz. Zamandan tasarruf ettirmesi ise yüksek oranda yakıt tasarrufu elde edilmesine ve makinelerin çok daha az yıpranmasını sağlıyor.

“Sitech ile yapılan işlemlere gözümüz kapalı güveniyoruz”

Bir diğer avantajı ise işin kalitesini artırması. Maksimum +/- 3 cm hata payı toleransımızı, 3D GNSS sistemi rahatlıkla karşılıyor. TotalStation ise piyasadaki en kabiliyetli sistem olarak anılıyor. Bir saniyelik hassasiyeti ile kotlarda tam istenilen ölçüleri vermesi, dönüş tablasının manyetik üzerine oturmuş olması, dönüşü çok hızlı yapabilmesi ve aktif prizması ile ortalama 500 metreye uzanan çekme mesafesi ile mükemmel.  Manueldeyken bu seviyeleri yakalayamadığımız durumlar ile çok fazla karşılaşıyorduk ve bu da bize teslimat sorunları olarak geri dönüyordu.

Üçüncü ve bence en önemli avantajı, insan gücünden kâr ettirmesi. Eski usul çalışmalarda, makinenin arkasında etüt ekibi olurdu ve kodları sürekli kontrol ederek operatörü yönlendirmek zorunda kalırdı. Ayrıca, işlerde operatörün kalitesi ön plana çıkardı. Tabii, bir operatör ne kadar iyi olursa olsun mutlaka hatalar oluyordu. Ama artık operatörün yerini alarak başrole geçen bu sistem ile çok daha düzgün yüzeyleri çok daha ekonomik bir şekilde elde edebiliyoruz ve operatör hataları minimuma iniyor. Yeni kontrol sistemimizde ise 5 kişinin yaptığı işi 1 kişi ile, 2-3 makinenin yapacağı işi tek makine ile doğru bir şekilde yapabiliyoruz. Bahsettiğimiz hız ve kalite parametreleri, personel tasarrufundan elde edilen avantajlar ile maksimuma çıkıyor. Kısacası, yalnızca operatör ve greyder var, hataya ise yer yok.

Sitech Eurasia’nın sağladığı desteklerden memnun musunuz? 

Evet, tercih nedenimiz bu memnuniyette saklıdır. En büyük güvencemiz, Sitech Eurasia’nın sunduğu satış sonrası hizmet desteğidir. Telefonla aradığımızda, her türlü desteği sağlıyorlar; müdahale edemedikleri durumda 24 saat içerisinde sahaya inerek problemi çözüme kavuşturuyorlar. Sitech Eurasia desteği ile içimiz son derece rahat.

“Trimble’ı tercih etmemizin nedeni Sitech’in servis desteğidir”

Şu an yalnızca greyderlerinizde kullanıyorsunuz, başka makinelerde de denemeyi düşünüyor musunuz?

Kesinlikle. Bir projenin bu sistemler ile çok daha sağlıklı tamamlanacağını düşünüyorum. Operatörlerin kalitesi konusunda bir riskiniz kalmıyor, proje hızı maksimuma çıkıyor ve Trimble ürünleri hassasiyet konusunda rakiplerine fark atıyor. Teknoloji gelişiyor ve sağladığı avantajlar katlanarak büyüyor; yakın gelecekte greyderin içerisinde operatörleri de göremeyeceğiz.

Greyder Operatörü Ali Osman Bektaş:

“40 yıl tecrübeye sahip greyder operatörüyüm ve şu anda Göçay İnşaat firmasında CAT 140 M greyderi kullanmaktayım. Makine kontrol sistemlerini ise 4 senedir kullanmaktayım ve öğrenmesi yalnızca bir haftamı aldı. Kontrol sistemi ile yalnızca o gün çalışacağım kısımları sahada incelemem yetiyor. Daha sonrasında gelen yayın ile sıfırlama işlemine başlıyorum.

Bu sistemde en çok sevdiğim şey, değişiklik gösteren eğimlerdeki çatıyı bulmayı kolaylaştırmasıdır. Eskiden kullandığımız kazık çakma, yazı yazma gibi yöntemler çatı sapmalarına ve kot uyuşmazlıklarına yol açıyordu. Ancak şimdi, her şeyi görebiliyoruz ve operatörlüğün en zor kısmı en kolay işe dönüşüyor. Yol genişliği, çatı yeri, sağ kanal yeri gibi birçok ayrıntıyı göstermesi ile gönlümü kazandı. Bu sistemleri kullanmadığımda kendimi yolda gitmeye çalışan görme engelli biri gibi hissediyorum. Kısacası, işler daha basit, daha hassas ve kesinlikle daha konforlu”

Greyder Operatörü Şemsettin Yılmaz:

“42 yıldır greyder operatörlüğü yapıyorum ve şu anda Göçay İnşaat firmasında CAT 140 M greyderi kullanmaktayım. Eski ip altı veya kara düzen çalıştığımız durumlarda çok zorlanıyorduk ve günde en fazla 200-300 metre yapabiliyorduk. Şu an TotalStation ile bir günde 800 metreyi rahatlıkla bitirebiliyorum. Sitech sistemleri olmasa projemiz bu kadar hızlı ilerleyemezdi. Eğer malzeme çok kalınsa ya da fazlaysa kabasını almak için müdahalede bulunuyorum. Kalanı, makine hallediyor.

Eski sistemde 5 kişi çalışırken, Sitech sayesinde artık sisteme bakan bir kişi ve bir operatör yeterli oluyor. Hassasiyetinden çok memnunum, istediğim milimetrik ölçüleri elde edebiliyorum. TotalStation’ı GPS’ten çok daha sağlıklı ve hassas buluyorum. İyi operatör, iyi bir makine kontrol sistemi ile bir araya gelince iş bitiyor.”

Balıkesir Büyükşehir Belediyesi, Kaliteli Yollar İçin SITECH Sistemlerini Seçti

Günümüzde teknolojinin nimetlerinden faydalanmak oldukça önem kazandı. Kamu kuruluşları da vatandaşlarına kaliteli bir hizmet sunmak adına teknolojiden geri kalmıyor. Balıkesir Büyükşehir Belediyesi bünyesindeki Fen İşleri Dairesi Başkanlığı, Borusan Makina ve Güç Sistemleri’nin sunduğu Sitech makine kontrol sistemleri sayesinde yol yapım çalışmalarında sıfıra yakın hata payıyla üretimine hız kazandırıyor.

Fen İşleri Dairesi Başkanlığı Yol Yapım Şube Müdürü Gökhan Mit, Sitech makine kontrol sistemlerinin yol projelerine sağladığı avantajları detaylı bir şekilde anlattı.

Balıkesir, büyükşehir belediyesi olduktan sonra geniş bir coğrafi alana hizmet vermeye başladı. Belediyenin büyüklüğü hakkında bilgi verir misiniz?

Balıkesir’de nüfus daha çok kırsal kesimde yoğunlaşıyor. Belediye sınırlarımız içinde 20 ilçe, 1.100 mahalle bulunuyor. Kırsal mahalli yollarımız toplam 6 bin km’yi buluyor. Bakım-onarım, karla mücadele gibi operasyonlarda, arazinin de zorlu olması nedeniyle zor şartlar altında vatandaşlarımıza hizmet veriyoruz. Geçen yıl 619 km sathi kaplama, 40 km de sıcak asfalt yapımı gerçekleştirdik. Bu yıl da 600 km hedefliyoruz. Araç trafiğine, popülasyona göre tespitler yapıp çalışmalarımızı şekillendiriyoruz.

 

Büyükşehir yasasıyla birlikte makine parkı genişledi. Makine ekipman parkınız hakkında neler söyleyebilirsiniz?

Büyükşehir olmamızın ardından 3 yıl içerisinde 52 adet iş makinesi, 45 adet kamyon alımı yaptık. Kamyon hariç toplam 65 adet makineye ulaştık. Hala makine ihtiyacımız var fakat orantılı bir şekilde büyümeye çalışıyoruz. Başlangıçta kiralama yoluna gittik, istediğimiz verimi alamadık. Kendi malımız olmasını ve yedek parçada sorun yaşamamak için tek bir markada birleşmeyi tercih ettik ve Fen İşleri Dairesi Başkanlığı olarak Caterpillar markasına yoğunlaştık. Yine Borusan Makina ve Güç Sistemleri bünyesinde bulunan Genie marka personel yükseltici platformları da kullanıyoruz.

“Teknolojiyi yakından takip ediyoruz.”

Makine parkınıza bakınca yeniliklere açık bir belediye olduğunuzu görüyoruz…

Mevcut yolların güncellenmesi ve yeni yol yapımında günümüz şartlarına uygun ve belli bir standarda göre hareket etmemiz gerekiyor. İşin boyutuna göre ya ihale usulü ya da kendi ekibimizle çalışmalarımızı sürdürüyoruz. 20 yıl sonra da bu yolların aktif olarak kullanılması lazım. Dolayısıyla teknolojiyi yakından takip ettiğimiz için ihale yoluyla alımını yaptığımız Sitech makine kontrol sistemlerini makinelerimize entegre ettik.

Sitech sistemlerinden nasıl haberiniz oldu?

Bu tür kontrol cihazlarını yurt dışındaki bir teknik gezide gördüm. Makine parkımız genişleyip işler istediğimiz gibi gitmeye başlayınca Sitech yetkililerinden bilgi aldık ve makinelere uygulamaya karar verdik.

Şu anda hangi makinelerinizde kullanıyorsunuz?

329D L paletli ekskavatörde yolun şevlerinde, 140 M greyderde ise tesviye amaçlı kullanıyoruz. Yolun projesi cihaza yüklendikten sonra operatörlerimiz kontrollü bir şekilde çalışmalarına devam ediyor.

“Sağlıklı yapılan işlemler sayesinde defalarca geriye dönüş yapmadığımız için hızımız arttı.”

Sitech, ilk etapta beklentilerinizi karşıladı mı?

Sistemi aktif olarak yaklaşık 3 aydır kullanıyoruz. Operatörlerimizin uyum süreci, verilen eğitimler sonucunda beklediğimizden hızlı oldu. Sağlıklı yapılan işlemler sayesinde defalarca geriye dönüş yapmadığımız için hızımız arttı. Harita kontrol ekibimiz, belli noktaları kontrol ediyor, geri kalan tüm kısımlar makine üzerindeki cihazlar tarafından kontrol ediliyor. Zaten uzaktan kontrol etme şansımız da var. Çalışan personel sayısını zaman içerisinde minimuma indirdik ya da onları farklı bir noktada kullanıyoruz. Yol yapım işinde Sitech olmasaydı harita ekibimizi sürekli şantiyede bulundurmak zorunda kalacaktık. Bu sistemleri, insanların hata yapmasını engelleyici olarak görüyoruz. Karayollarında genelde artı eksi 3 hassasiyetle çalışılıyor.

Biz belediye olarak Sitech sayesinde çok daha iyi sonuçlar elde ediyoruz. İleriki dönemde ihale açtığımız işlerde yüklenicilerimize Sitech sistemlerini şart koşmayı düşünüyoruz. Sistem ayrıca dozer, finişer gibi makinelere de bağlanabiliyor. İşin değişik varyasyonlarında da Sitech’e başvuracağız. İleride Sitech’e daha fazla hâkim olduğumuzda hızımız da aynı oranda artacak. Teknoloji, verimli kullanıldığı sürece hepimizin işine yaracaktır.

“Sitech’in makine kontrol sistemleri konusunda tecrübesini ve servis kabiliyetini biliyoruz.”

Marka olarak neden Sitech’i tercih ettiniz?

Makinelerimizden daha iyi verim almak için piyasayı araştırdık. Bu konuda Sitech’in makine kontrol sistemleri konusunda tecrübesini ve servis kabiliyetini biliyoruz. Borusan Makina ve Güç Sistemleri de her ihtiyacımızda kısa sürede bize ulaşıyorlar. Bu yüzden bildiğimiz bir firmayla yolumuza devam etme kararı aldık.

Teknolojiyle bağınız kontrol sistemleriyle sınırlı kalmıyor, aynı zamanda farklı sahaların projelendirilmesi için çeşitli ekipmanlar da kullanıyorsunuz. Bunlar nelerdir?

İnsansız hava aracı kullanıyoruz. O araç, fotoğraf çekiyor ve fotoğrafın üstünden 3D boyutlandırma yaparak projeyi bunun üstünden geliştiriyoruz. Milimetre hassasiyetli bir ölçüm yapıyoruz. Şu anda çalıştığımız yolun projesini bu sistemle yaptık. Hatta Van Karayolları Bölge Müdürlüğü’nden ziyarete geldiler, verimli olduğunu gördükten sonra onlar da 3 adet insansız hava aracı almışlar.

Makinelerdeki uydu takip sistemlerinden de yararlanıyor musunuz?

Makinelerin lokasyon takibi, verimi, yakıt tüketimi gibi konuların hepsi makine ikmal departmanı tarafından takip ediliyor. Operatörlerimiz de kontrol edildiğini bildiği için kendilerini sürekli geliştiriyorlar.

Ekskavatör operatörü Vedat Yörük: 3 yıldan beri belediye bünyesinde operatör olarak görev yapıyorum. Son 3 aydır makinede Sitech makine kontrol sistemlerini kullanıyoruz. Bu sistem olmadan önce hatalar oldukça her seferinde makineden inip bakmamız gerekiyordu. Şimdi projenin nereden geçtiğini sistem üzerinden görüp sıfıra yakın hatayla devam ediyoruz. Şevin eğimini gösterdiği için şevi daha düzgün çıkarıyoruz. Yol eğimlerinde de aynı şekilde rahatlıkla çalışıyoruz. 150 metrelik şevi 1 günde kesebiliyoruz.

Sitech olmasaydı bu süre 3 günü bulurdu. Örneğin şev keserken taşlı zeminde bazen tek tırnakla kesmek zorunda kalıyoruz. Sistem, bu esnada orta, sağ, sol tırnak şeklinde ölçüler veriyor. Kabin içerisinden bunları ayırabiliyoruz. Gerekirse sağ tırnak vasıtasıyla tek tırnak şeklinde şevi çıkarıyoruz. Yumuşak zeminde ise orta tırnağı seçiyoruz. Ayrıca harita ekibinin projeyi sisteme tek seferde yüklemesi de ayrı bir hız kazandırıyor. Böylece üçüncü bir kişiye gerek kalmıyor. Ekrandan 3 boyutlu olarak her detayı görebiliyoruz. Tüm veriler yüklü olduğundan gece çalışmalarında da hiçbir sorun olmuyor.

Kullanımı rahat ve işi kolaylaştırdığı için sistemi öğrenmek isteyen birçok operatör var. Öğrenmesi fazla zaman almıyor. 1,5 ay içerisinde belediyemizin şantiyesinde kendimizi geliştirdik. Bundan sonrasında yapacağımız tüm yolların hepsi planlı ve kaliteli olacak. Vatandaşlarımız da bunu fark edecek.

Greyder operatörü Ekrem Ercan:

7 yıllık operatörlük geçmişim bulunuyor. Greyder, kullanması zor bir makine fakat Caterpillar’ın joystickli greyderleri güç ve konfor açısından kendisini hissettiren bir makine. Joystickli olması, işin yüzde 30 daha verimli yapılmasını sağlıyor. Tek bir hareketle istediğimiz manevrayı verebiliyoruz. Böylece kollarımız daha az yoruluyor.

Makinede kullandığımız Sitech kontrol sistemini yol yapımı, ince malzeme veya bypass malzemesinde kullanıyoruz. Sisteme ilk etapta yolun koordinatları yükleniyor. Sonrasında mühendislerin yaptığı çalışmanın makineye yüklenmesiyle birlikte biz devreye giriyoruz. Verilen koordinatlar doğrultusunda çalışıyoruz. Harita ekibine ihtiyacımız kalmıyor.

Bıçak indirme-kaldırma operasyonlarını sistem kendisi ayarlıyor. Sadece sahada bir engebe ya da sıkıntılı bir durum varsa ona müdahale edip aynı şekilde çalışmaya devam ediyoruz. İnce işlerin hepsini Sitech çözüyor. Sitech’i tüm operatörler için tavsiye ediyoruz.

Sitech makine kontrol sistemlerinin ana bileşenleri ve temel çalışma prensibi hakkında:

Kontrol sistemlerinin ana bileşenleri uydu konumlama ve yersel konumlama yardımı olmak üzere 2 kısma ayrılıyor. Projede istenilen hassasiyete göre müşteriler yönlendiriliyor. Kaba tesviye gibi 2 cm hassasiyetin yeterli olduğu çalışmalarda 3D GNSS sistemleri yardımıyla makineye konumsal bilgi veriliyor. Çalışmak istenilen hassasiyet mm ise veya tünel gibi GNSS sinyallerinin almakta sorun yaşanacağı bir çalışma ortamı var ise, Totalstation (UTS) yardımı ile bu konumlandırma gerçekleştiriliyor. Anlık konumlama bilgisini alan iş makinelerine yüklenmiş ve akıllandırılmış proje verisiyle birlikte, kaba hatanın elimine edildiği operatörler için üst düzey bir proje asistanı ortaya çıkıyor.

Sitech makine kontrol sistemlerinin sunduğu avantajlar:

• Makineler, konum bilgilerini anlık alıp mevcut projeyle eşzamanlı çalıştığı için yüzde 30 zaman tasarrufu sağlandığı belirtiliyor.

• Ofset kazığı çakmadan, tel germeden iş başlayabiliyor.

• Operatörleri yönlendirmek için saha içerisinde dolaşan personele gerek kalmadığından, oluşabilecek iş kazalarının önüne geçiliyor.

• Yüksek hassasiyet sayesinde fazla kazı sebebi ile oluşan ek nakliye masrafları ortadan kalktığı gibi fazla dolgu ve dolgu malzemesi ile oluşan maliyetler de optimum seviyeye çekiliyor.

• Tesviye sistemlerinde, pas sayılarında veya kova hareketlerinde yüzde 50 azalma sağlanıyor. Bu da genele yansıtıldığında yüzde 40 yakıt tasarrufu anlamına geldiği vurgulanıyor.

• Yapılan işler sürekli kayıt altında olduğu için bir sonraki adımda teknik personel tecrübeli olabiliyor.

• Ofis çalışanları; projenin durumunu, yapılan işin miktarını, doğruluğunu eşzamanlı olarak ofislerinden takip edebiliyor.

• Sistemin kullanılması, projelerin belirlenen zamandan daha önce teslimini sağlıyor. Böylece şantiye işletme maliyetlerini gözler görülür düzeyde azalma görülüyor. Sistem maliyetini 3 ila 4 ay içerisinde çıkartıp şantiyelere kaliteli işçilik, daha fazla iş güvenliği ve yakıt tasarrufunu garanti ediyor.

Hızlı Tren Projesi, SITECH sistemleriyle hızlanıyor

Ankara-İstanbul Hızlı Tren Hattı koridorunda Gebze-Köseköy arası yaklaşık 54 kilometrelik çift hatlı demiryolun sökülerek yeniden yapımında görev alan Kolin İnşaat, SITECH Eurasia Teknoloji tarafından sunulan Trimble makina kontrol sistemleriyle zamandan ve maliyetten tasarruf sağlıyor.
Türkiye’nin önde gelen Karayolları müteahhit firmalarından Kolin İnşaat da bu ürünleri tercih edenler arasında. Salini ve GCF ortaklığıyla; Gebze-Köseköy Kesiminin Rehabilitasyonu ve Yeniden Yapımı Projesi’nin traverse kadar olan tüm altyapı çalışmalarını üstlenen Kolin İnşaat, SITECH Eurasia Teknoloji tarafından satışa sunulan Trimble ürünleri ile yol çalışmalarındaki kalite ve verimliliğini artırıyor. Yolun proje tasarımından asfalt silindirinin son pasına kadar yol inşaatında çözümler sunan bu sistemler; doğru eğimlerle tesviye edilmiş, muntazam olarak sıkışmış, kusursuz ve ondülasyonsuz bir nihai yüzeye ulaşılmasına imkân sağlıyor.
Makinalarda çağ atlatacak Trimble yol çözümlerinin kullanıldığı Gebze Şantiyesi’ni ziyaret ederek, bu sistemlerin nasıl çalıştığını yakından gözlemledik. Görüşlerini aldığımız Kolin İnşaat Proje Müdürü Ersan Sevim, SITECH Eurasia Teknoloji Satış Temsilcisi Özkan Uluşar ve Kolin İnşaat Üstyapı Formeni Çetin Süt, Forum Makina’ya tüm yol müteahhitlerini ilgilendirecek önemli açıklamalarda bulundu.
Haziran ayı sonunda altyapı çalışmalarının bitmesi planlanıyor
2012 yılının Mart ayında çalışmalarına başlanan projenin 29 Eylül 2013 tarihinde tamamlanması hedefleniyor. Sözleşmeye göre 30 ayda bitirilmesi gereken projenin yaklaşık 1 yıl öne çekildiğini ve bu sebeple çalışmalara hız verdiklerini ifade eden Kolin İnşaat Proje Müdürü Ersan Sevim; “Demiryolunun çalışır hale gelmesi için sinyalizasyon çok önemli. Sinyalizasyonun da denemelerinin yapılması, hatlarının ve kablolarının döşenmesi için belli bir süre lazım. Bu amaçla bizim de altyapı çalışmalarını Haziran sonunda bitirmiş olmamız gerekiyor. Ondan sonra üstyapı, sinyalizasyon ve diğer işler yapılacak. İşi zamanında yetiştirebilmek için daha fazla ekiple çalışıyoruz. Şu an tabloda yetişecek gibi duruyor. Programda çok aksamış durumda değiliz” dedi.
 Trimble sistemleri sayesinde asfalttaki pürüzler gideriliyor
Proje Müdürü Ersan Sevim, bu ürünü ilk olarak Manisa- Menemen Yol Projesi’nde denediklerini ve memnun kalarak son 1,5 yıldır diğer projelerine de yaygınlaştırdıklarını belirterek, Trimble makina kontrol sistemlerini tercih etme sebeplerini ise; “Karayollarının son yıllarda özellikle sözleşmelerde uyguladığı üstyapılarda yüzey düzgünlüğü testi meselesi var. Karayollarından ödemeleri bu testin sonuçlarına göre alıyorsunuz. Yüzey düzgün değilse asfaltın bir kısmını kaldırıp yeniden yapmak zorunda kalıyorsunuz. Binder ve aşınma tabakalarının düzgün olması için de özellikle alt temel ve plent miks temel seviyelerinde imalatı pürüzsüz, kot seviyelerini de şartname kurallarına uygun yapmanız lazım. Durum böyle olunca, biz de ilk olarak finişerde bu sistemleri uygulamaya karar verdik ve oldukça başarılı olduk. İzmir Bölgesi’nde yapmış olduğumuz üstyapılarda ve diğer çalışmalarda mükemmele yakın sonuçlar çıktı. Bundan dolayı bu projede de Trimble makina kontrol sistemlerini kullanıyoruz” şeklinde anlattı.
“Bu sistemler, insan kaynaklı hataları ortadan kaldırıyor”
Kolin İnşaat’ta Üstyapı Formeni olarak görev yapan Çetin Süt ise, Trimble makina kontrol sistemlerini bu projede Cat marka 140M model greyderde, D8T model dozerde ve Vögele 1900   model finişerde kullandıklarını söyledi. Bu sistemlerin insan kaynaklı hataları ortadan kaldırdığına vurgu yapan Çetin Süt, bunun yanı sıra zamandan ve maliyetten de tasarruf sağladıklarını dile getirdi.